مؤمن را بدوزخ نبرد چون نويد بهشت به او داده ، و كافر را از آتش بيرون ننمايد چون وعده دوزخ و جاويد بودن در آن به او داده ، و كمتر از اين را براى هر كس بخواهد مىآمرزد ، بنا بر اين كسانى كه بايد حد بخورند فاسقند ، نه مؤمن و نه كافر ، و در دوزخ جاويد نباشند ، بلكه روزى از آن درآيند ، و شفاعت براى آنان و مستضعفين روا باشد اگر خداوند عز و جل دينشان را به‌پسندد « 1 » . و در آن روايتى كه حضرت رضا عليه السّلام احكام دين را بيان ميفرمايد ، مثل روايت قبلى را ذكر فرموده تا آنجا كه و كمتر از اين را براى هر كس بخواهد مىآمرزد ، سپس فرمود و گنهكاران از اهل توحيد بدوزخ ميروند ، و از آن بيرون ميشوند و شفاعت براى آنان رواست « 2 » . بيان : گويا مقصود از مستضعفين در روايت اعمش شيعيان مستضعف هستند ، و احتمال دارد كه پسند دين مربوط بدسته اوّل باشد ( يعنى آنها كه بايد حد خورند ) . 28 - مفيد از . . . از ابو بصير روايت كند كه از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم ايمان چيست ؟ پاسخ مرا در دو كلمه گرد آورده فرمود ، ايمان به خدا ، و اينكه نافرمانى او را انجام ندهى ، عرضكردم پس اسلام چيست ؟ باز در دو كلمه گرد آورده فرمود هر كس چون ما شهادت گويد و عبادت كند ، و ذبيحه‌اش مثل ما باشد « 3 » . بيان : لازمه ايمان به خدا ، باور داشتن تمام چيزهائيست كه از سوى پروردگار آمده مثل نبوّت و امامت و معاد و مطالب ديگر ، ( و ان لا يعصى اللَّه ) شامل همه عبادات و نافرمانيها مىشود ، بلكه پاره‌اى از عقائد را نيز در بردارد ، ( و نسك نسكنا ) يعنى همچون عبادت ما و نماز و روزه و زكوه و حجّ و ساير عبادات

--> ( 1 ) خصال ج 2 ص 154 . ( 2 ) در ضمن روايت شمارهء 20 همين باب گذشت . ( 3 ) امالى طوسى ج 1 ص 138 .